एशियाटिक सोसायटी ऑफ मुंबईची ४ जुलैला निवडणुक... 'एशियाटिक टुमॉरो' पॅनेलच्या वतीने दृष्टिपत्राचे प्रकाशन

 एशियाटिक सोसायटी ऑफ मुंबईच्या आगामी ४ जुलै रोजी होणाऱ्या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर, 'एशियाटिक टुमॉरो' पॅनेलने आपली सर्वसमावेशक कार्यसूची जाहीर केली आहे. या २२० वर्षे जुन्या संस्थेतील प्रवेशाचे लोकशाहीकरण करणे, आर्थिक स्थैर्य सुनिश्चित करणे आणि तिचे बौद्धिक वैभव पुन्हा प्रस्थापित करणे हे या कार्यसूचीचे प्रमुख उ‌द्दिष्ट आहे. चार-सूत्री पुरोगामी रोडमॅप पत्रकार परिषदेत बोलताना अध्यक्षपदाचे उमेदवार डॉ. विनय सहस्रबुद्धे यांच्यासह उपाध्यक्षपदाचे उमेदवार रमेश पतंगे,  डॉ. चंद्रप्रकाश ‌द्विवेदी, आणि  डॉ. संजय देशमुख  यांनी संस्थेच्या कायापालटासाठी आणि तेथील वैचारिक भेदभावाचे वातावरण संपुष्टात आणण्यासाठी तयार केलेला चार-सूत्रीय पुरोगामी रोडमॅप सविस्तरपणे मांडलाः

आर्थिक शिस्त आणि प्रशासकीय पुनर्रचनाः अलीकडील काळातील आर्थिक आणि प्रशासकीय गैरकारभार दूर करणे हे सर्वात प्रमुख उ‌द्दिष्ट आहे. सध्याची संसाधनांची कमतरता दूर करण्यासाठी, कॉर्पोरेट सीएसआर (CSR) निधी उभा करण्याची पॅनेलची योजना आहे. तसेच, संस्थात्मक अनुदान वाढवण्यासाठी केंद्र सरकारचे सांस्कृतिक मंत्रालय आणि राज्य सरकार यांच्याशी सकारात्मक चर्चा सुरू केली आहे. प्रस्थापित नियमांनुसार कर्मचाऱ्यांच्या तक्रारींचे न्याय्य पद्धतीने निवारण करण्यासाठीही हे पॅनेल कटिबद्ध आहे.

उपनगरीय विस्तारः संस्थेची केवळ दक्षिण मुंबईपुरती असलेली भौगोलिक मर्यादा मोडून काढण्यासाठी, पॅनेलने उपनगरांमध्ये विशेष संपर्क कार्यक्रम सुरु करण्याची योजना आखली आहे. बोरीवली आणि ठाणे यांसारख्या भागातील ग्रंथालयांच्या सहकार्याने प्रादेशिक कार्यक्रम आयोजित करणे आणि संस्थेची विपुल साधनसंपत्ती मोठ्या महानगरीय प्रेक्षकांसाठी उपलब्ध करून देणे हे यामागचे उ‌द्दिष्ट आहे. शहराच्या वैविध्यपूर्ण वारशाचा सन्मानः मुंबई शहराची उभारणी करणाऱ्या पारशी, पाठारे प्रभू, कोळी आणि पोलीस दल यांसारख्या स्थानिक समुदायांच्या मूलभूत योगदानाचा गौरव करणाऱ्या विशेष उपक्रमांचे आयोजन करण्याचा या पॅनेलचा मानस आहे.

तरुणांचा सहभाग आणि बौ‌द्धिक स्वातंत्र्यः वि‌द्यार्थ्यांसाठी विशेष सदस्यत्व सुरु करून, सुनियोजित अभिलेखागार (आर्काइव्ह) फेऱ्या आयोजित करून आणि डिजिटलाइज्ड हस्तलिखिते व १९ व्या शतकातील नकाशे अधिक सहजपणे उपलब्ध होण्यासाठी डिजिटल पोर्टल्समध्ये लक्षणीय सुधारणा करून तरुण पिढीला सक्रियपणे सामावून घेण्याचा पॅनेलचा प्रयत्न आहे. परिपूर्ण बौद्धिक स्वातंत्र्याविषयीच्या आपल्या कटिबद्धतेवर भर देत, या पॅनेलने ग्रंथालयातील अलीकडील वैचारिक पूर्वग्रहांच्या घटनांचा तीव्र निषेध केला. तसेच, संशोधनाच्या सर्व प्रवाहांचे समान स्वागत केले जाईल असे एक मुक्त आणि पूर्वग्रहविरहित वातावरण निर्माण करण्याचे आश्वासन पॅनेलने दिले आहे.

'एशियाटिक २०३०' दृष्टिपत्र (व्हिजन डॉक्युमेंट) पारंपरिक आणि अल्पकालीन निवडणूक जाहीरनाम्यांना फाटा देत, 'एशियाटिक टुमॉरो' पॅनेल 'एशियाटिक २०३०' नावाचे दृष्टिपत्र (व्हिजन डॉक्युमेंट) प्रकाशित केले. कालबद्ध आणि मूल्यांवर आधारित असलेला हा रोडमॅप या ऐतिहासिक संस्थेच्या पुनरुज्जीवनासाठी एक सर्वसमावेशक आणि बहु-दशकीय संकल्पनात्मक आराखडा सादर करतो.

• 'एशियाटिक २०३०' दृष्टिपत्राची प्रमुख वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेतः
• प्रमुख उपक्रमः दुर्मिळ पुस्तके आणि हस्तलिखितांचे जतन, जागतिक दर्जाचे डिजिटायझेशन, संशोधनातील उत्कृष्टता आणि भारतीय ज्ञान परंपरेचे पुनर्मूल्यांकन.
• आधुनिकीकरण आणि सर्वसमावेशकताः कृत्रिम बुद्धिमतेचा (AI) जबाबदारीने वापर, तरुण आणि महिला संशोधकांचा सक्रिय सहभाग, सुशासन आणि आर्थिक स्वावलंबन साध्य करणे.
• जागतिक विस्तारः मुंबईला आशियाई ज्ञान संवादाचे एक प्रमुख केंद्र बनवण्याच्या व्यापक उ‌द्दिष्टाने आंतरराष्ट्रीय वारसा संस्थांसोबत भागीदारी करणे.
• डॉ. सहस्रबुद्धे यांनी संस्थेची भविष्यातील दिशा स्पष्ट केली आणि एशियाटिक सोसायटीचे रूपांतर जागतिक स्तरावरील ऐतिहासिक ज्ञानसंस्थांसाठी एका आदर्शवत संस्थेमध्ये करण्यासाठी सदस्य आणि जनतेच्या सहभागाच्या महत्त्वपूर्ण भूमिकेवर भर दिला.