रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले) च्या पर्यावरण विभागाचे मुंबई अध्यक्ष, शेट्टी विजय एस. यांनी वीरमाता जिजाबाई भोसले बोटॅनिकल उद्यान आणि प्राणीसंग्रहालय, जिजामाता उद्यान, भायखळा, मुंबई येथे जलसुरक्षा आणि पर्यावरण संरक्षण हे महत्त्वाचे प्रश्न मुंबई महापालिकेच्या निदर्शनास आणून दिले आहेत. प्राणीसंग्रहालयातील पक्षी, प्राणी, झाडे, वनस्पती संसाधने आणि एकूणच पर्यावरणीय परिसंस्थेचे संरक्षण करण्यासाठी एका व्यापक, पारदर्शक आणि शाश्वत जल-व्यवस्थापन धोरणाची आवश्यकता आहे, याकडे महानगरपालिका आयुक्त अश्विनी सतीश भिडे यांनी तातडीचे लक्ष द्यावे असेही शेट्टी यांनी प्रसिद्धी पत्रकाद्वारे आवाहन केले आहे.
पाणी हे जीवन आहे - मुंबई प्राणीसंग्रहालयाच्या पर्यावरणाला हानी पोहोचल्यास जबाबदार कोण? जिजामाता उद्यान आणि प्राणीसंग्रहालय ही मुंबईची एक महत्त्वपूर्ण पर्यावरणीय आणि सार्वजनिक संस्था आहे, जी सुमारे ५०-६० एकरच्या विस्तीर्ण परिसरात पसरलेली असून, त्यात झाडे, वनस्पती उद्यान, पक्षी, प्राणी आणि प्राण्यांसाठी विशेष अधिवास आहेत. त्याचे सातत्यपूर्ण पर्यावरणीय आरोग्य हे पिण्याच्या पाण्यासाठी पुरेसे आणि योग्य पाणी, स्वच्छता, साफसफाई, फलोत्पादन, प्राण्यांची काळजी आणि नैसर्गिक परिसराच्या देखभालीच्या उपलब्धतेवर अवलंबून आहे. दैनंदिन पाणीपुरवठ्यात कोणतीही घट झाल्यास प्रशासनाच्या तयारीबद्दल गंभीर प्रश्न निर्माण होतात. पाणीटंचाईला तोंड देण्यासाठी सध्या कोणत्या तरतुदी आहेत? आपत्कालीन व्यवस्था अस्तित्वात असल्यास नियमित पुरवठा घटतो का? पाणीटंचाई, दुष्काळ किंवा उन्हाळ्यातील तीव्र तापमानाच्या काळात पाण्याची अखंड उपलब्धता सुनिश्चित करण्यासाठी बीएमसीच्या भविष्यातील योजना काय आहेत? हे केवळ प्रशासकीय प्रश्न नाहीत; ते प्राणी कल्याण, पर्यावरणीय जबाबदारी, सार्वजनिक उत्तरदायित्व आणि एका मौल्यवान पर्यावरणीय संस्थेच्या जतनाशी संबंधित आहेत.
पेंग्विनच्या पिंजऱ्यासाठी आपत्कालीन बॅकअप प्रणाली, देखभाल नियमावली, पाणी-सुरक्षेची व्यवस्था, तापमान निरीक्षण आणि आपत्ती-प्रतिसाद प्रक्रिया यांसारख्या पूर्वतयारीच्या उपाययोजना लागू करण्यात आल्या आहेत. तरीही पालिका आयुक्त आणि संबंधित प्राणीसंग्रहालय प्रशासनाला खालील बाबींवर स्पष्ट माहिती देण्याचे आवाहन विजय शेट्टी यांनी केले आहे.
पाण्याची दैनंदिन गरज: प्राणिसंग्रहालयाला तेथील पक्षी, इतर प्राणी, पेंग्विनचे निवासस्थान, झाडे, बागा, स्वच्छता आणि इतर कामांसाठी पाण्याची नेमकी दैनंदिन गरज किती आहे?
आवश्यक ऑपरेशन्स?- विद्यमान जल तरतुदी: पाणी साठवण, वितरण, संवर्धन आणि आपत्कालीन पुरवठ्यासाठी सध्या कोणत्या व्यवस्था उपलब्ध आहेत?
भविष्यातील जलसुरक्षा योजना: पाण्याची घटती उपलब्धता, वाढती मागणी आणि महानगरपालिकेतील संभाव्य व्यत्यय या समस्यांना तोंड देण्यासाठी दीर्घकालीन धोरण काय आहे?
पुरवठा?- झाडे आणि हिरवळीचे संरक्षण: नैसर्गिक आपत्तींच्या काळात झाडे, वनस्पती आणि वनस्पतिजन्य संसाधनांचे नुकसान टाळण्यासाठी कोणत्या उपाययोजना राबविण्यात येत आहेत?
पाणी टंचाई? - पेंग्विन तापमान व्यवस्थापन: विशेषतः मुंबईच्या तीव्र उन्हाळ्यात, योग्य तापमान आणि अधिवासाची परिस्थिती राखण्यासाठी कोणत्या प्रणाली कार्यरत आहेत?
आपत्कालीन पर्यायी व्यवस्था: गंभीर बिघाड हाताळण्यासाठी पर्यायी वीजपुरवठा, शीतकरण प्रणाली, पंप, गाळण उपकरणे आणि आपत्कालीन पाणीसाठा पुरेसा आहे का?
देखरेख आणि उत्तरदायित्व: जलसुरक्षा, पशु कल्याण, तापमान-नियंत्रण प्रणाली आणि आपत्कालीन परिस्थितीच्या देखरेखीसाठी कोणता विभाग किंवा नियुक्त अधिकारी जबाबदार आहे?
कोणत्या तपासणी आणि अहवाल यंत्रणा अस्तित्वात आहेत?- सार्वजनिक पारदर्शकता: बीएमसी प्रतिबंधात्मक उपाय, आकस्मिक व्यवस्था आणि दीर्घकालीन पर्यावरण संरक्षण यांची रूपरेषा देणारी कालबद्ध कृती योजना सादर करेल का?
हा मुद्दा उपस्थित करण्यामागे पर्यावरणीय आणीबाणीची किंवा टाळता येण्याजोग्या पशुधनाच्या हानीची वाट पाहणे हा उद्देश नाही. तर, तुटवड्याचे संकटात रूपांतर होण्यापूर्वीच प्रशासनाने कृती करावी यासाठी त्यांना प्रोत्साहित करणे हा आहे. अर्थात संकट ओढवण्यापूर्वीच प्रतिबंधात्मक कृती करण्याचे आवाहन याद्वारे शेट्टी यांनी केले आहे.
झाडे सार्वजनिक ठिकाणी पाण्याची मागणी करू शकत नाहीत. पक्षी आणि प्राणी लेखी तक्रारी दाखल करू शकत नाहीत. पेंग्विन त्यांच्या अधिवासाच्या गरजा नागरी अधिकाऱ्यांना कळवू शकत नाहीत. त्यामुळे संरक्षण हे जबाबदार नियोजन, व्यावसायिक व्यवस्थापन, वेळेवर हस्तक्षेप आणि प्रभावी सार्वजनिक प्रशासनावर अवलंबून असते. महापालिकेने हे सुनिश्चित केले पाहिजे की जलसंधारण हे प्राणी कल्याणाच्या किंमतीवर होणार नाही, अपुऱ्या नियोजनामुळे पर्यावरणाच्या देखभालीस बाधा येणार नाही आणि प्राण्यांच्या संवेदनशील अधिवासांना पुरेसे पाणी मिळेल.
विजय एस. शेट्टी यांनी महापालिका आयुक्तांना पाणीपुरवठ्याचा सर्वसमावेशक आढावा सादर करण्याचे आवाहन केले आहे. पाण्याची उपलब्धता सुनिश्चित करणे, विद्यमान पायाभूत सुविधांमधील त्रुटी ओळखणे, आपत्कालीन तयारी मजबूत करणे, आणि प्राणीसंग्रहालय पाण्याच्या एकत्रित आव्हानांपासून संरक्षित राहील याची खात्री करणे. जीवनाचे रक्षण करा, निसर्गाचे जतन करा, भविष्य सुरक्षित करा. वीरमाता जिजाबाई भोसले वनस्पती उद्यान आणि प्राणीसंग्रहालय, जे जिजामाता उद्यान, भायखळा, मुंबई ही केवळ एक नागरी मालमत्ता नाही; ती एक जिवंत जबाबदारी आहे. येथील झाडे, पक्षी, प्राणी, आणि विशेष अधिवास पात्र आहेत
सक्रिय प्रशासनाद्वारे संरक्षण आणि शाश्वत संसाधन व्यवस्थापन करणे. जल सुरक्षा हीच पशु सुरक्षा नुसार तापमान नियंत्रण हे पशुकल्याण आहे. पर्यावरणाचे संरक्षण ही आपली सामूहिक जबाबदारी आहे. याद्वारे आवाहन करण्यात येते की, हे प्रकरण गांभीर्याने घ्यावे आणि जनहितासाठी योग्य उत्तरे व एक स्पष्ट कृती योजना सादर करावी. मुंबईकरांना ही खात्री मिळायला हवी की, प्राणिसंग्रहालयाच्या पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी, तेथील प्राण्यांची सुरक्षितता जपण्यासाठी, हिरवळ टिकवण्यासाठी आणि भविष्यातील पाणी व हवामानासंबंधित आव्हानांना तोंड देण्यासाठी प्रत्येक आवश्यक पाऊल उचलले जात आहे. निसर्गाला त्रास होण्याची वाट न पाहता कृती करा. उद्याच्या जीवनाचे रक्षण करण्यासाठी आजच पाणी सुरक्षित करण्याचे आवाहन विजय शेट्टी यांनी केले आहे.
0 टिप्पण्या